Ogólne informacje dotyczące służebności

 

Służebności stanowią grupę praw obciążających nieruchomość. Najczęściej występują one w stosunkach sąsiedzkich. Służebność jest obciążeniem cudzej nieruchomości mającym na celu zwiększenie użyteczności inne nieruchomości albo też zaspokojenie określonych potrzeb oznaczonej osoby fizycznej. Wyróżniamy dwa typy służebności:

gruntowe, a więc takie które przysługują każdorazowemu właścicielowi nieruchomości

osobiste, a więc takie, które przysługują indywidualnej osobie fizycznej

Możemy wskazać również służebności przesyłu, jednak o nich mowa będzie w osobnym artykule.

Z największym natężeniem służebności występują w stosunkach wiejskich. Niekiedy są wynikiem konieczności gospodarczej płynącej z faktu znacznego rozdrobnienia gospodarstw rolnych oraz nieprawidłowej konfiguracji gruntów. Klasycznym przykładem jest tu służebność drogi koniecznej (o niej mowa w innym artykule). Innym razem określone służebności są przydatne dla zwiększenia użyteczności nieruchomości lub dla użytku oznaczonej osoby fizycznej. Można tu powołać przykład czerpania wody, wypasu bydła, wydobywania kruszywa itd.

W stosunkach miejskich występują raczej służebności związane ze strukturą urbanizacyjną miasta. Można tu powołać przykłady służebności polegających na korzystaniu z urządzeń zlokalizowanych na cudzej nieruchomości czy też korzystanie dla oparcia z murów sąsiedniego budynku.

Powstanie służebności

Umowa jest najczęstszym sposobem powstania służebność, jej stronami są właściciel nieruchomości, która ma zostać obciążona oraz właścicielem nieruchomości władnącej.  Należy pamiętać, że jedynie oświadczenie właściciela nieruchomości (obciążanej) musi być zawarte w formie aktu notarialnego.

Zasiedzenie służebności jest możliwe tylko, gdy służebność gruntowa polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia. Koniecznym jest także upływ czasu 20 lat w razie nabycia posiadania służebności w dobrej wierze i 30 lat w razie nabycia jej posiadania w złej wierze. Nie jest możliwe nabycie służebności osobistej w drodze zasiedzenia.

Należy wspomnieć, że służebność może powstać na podstawie orzeczenia sądowego lub decyzji administracyjnej.

Formy służebności

Treść służebności gruntowej jak i osobistej jest co do zasady taka sama i może ona przybrać formę:

  • Służebności czynnej – polega na korzystaniu z obciążonej nieruchomości w oznaczonym zakresie, np. w postaci przejazdu, przechodu, drogi koniecznej, czerpania wody
  • Służebności biernej – polega na zakazaniu właścicielowi nieruchomości obciążonej podejmowania określonych zachowań, do których w braku służebności byłby uprawniony w ramach swego prawa własności np. zakaz budowy, zakaz zabudowy przy granicy (służebność światła).

Obowiązki związane ze służebnością

Ustawodawca nie chcąc pozwolić na zbyt dotkliwe ograniczenia właściciela nieruchomości obciążonej ustalił zasadę, iż służebność gruntowa powinna być wykonywana w taki sposób, żeby jak najmniej utrudniała korzystanie z nieruchomości obciążonej (należy rozumieć przez to, iż korzystając z cudzej własności powinniśmy czynić to w sposób jak najmniej ją uszczuplający).
Korzystając z cudzej własności należy również pamiętać, że o ile nie dokonano odmiennych ustaleń umownych, to obowiązek utrzymywania urządzeń koniecznych do wykonywania służebności (drogi w przypadku służebności przejazdu, czy też studni w przypadku służebności czerpania wody) spoczywa na właścicielu tej nieruchomości, która korzysta ze służebności.

Wygaśnięcie służebności

Służebność wygasa w szczególności na skutek:

-upływu terminu określonego w umowie,

-zrzeczenia się jej przez uprawnionego,

-nabycia przez osobę, której przysługuje prawo służebności prawa własności nieruchomości tzw. konfuzja praw

-niewykonywania jej przez lat 10,

-zniesienia służebności prawomocnym orzeczeniem sądu.

Służebność osobista wygasa najpóźniej przez śmierć uprawnionego, nie przechodzi więc na spadkobierców w drodze dziedziczenia. Jest ona również niezbywalna, a więc nie można przenieść uprawnienia do jej wykonywania na osobę trzecią.

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *